Tác giả (作者）: Vãn Tình (晚情)
Người dịch (译者）：Thanya
Buổi sáng, trợ lý có gửi cho tôi một đoạn tin nhắn xin được tư vấn giúp đỡ của một cô gái.
Cô ấy nói năm nay vì ảnh hường dịch bệnh nên mọi người đều phải ở nhà. Em cứ nghĩ rằng chỉ cần ở nhà là sẽ an toàn, ngờ đâu người an toàn nhưng đứa em trai lại rảnh rỗi sinh nông nổi lên mạng đánh b.ạc, hơn một tháng mà đã thua mất vài chục vạn tệ (10 vạn tệ ~ 350 triệu VND). Vốn dĩ cả nhà không biết, nhưng sắp đến hạn trả tiền, em trai em không giấu được nữa đành thành thật khai báo với mọi người. Cả nhà vặn hỏi mới biết thẻ tín dụng của đứa em đều thấu chi hết rồi, còn vay mượn rất nhiều tiền ở vài trang web khác nữa (Jiebai, v.v…) Tính gộp lại con số lên tới 30 vạn, mà cũng không dám chắc đây là con số cuối cùng. Ý tứ của em trai rất rõ ràng: nó không trả nổi tiền, hi vọng mọi người trong nhà nghĩ cách giúp đỡ em ấy. Nhưng bố mẹ em đều chỉ là người lao động phổ thông, tiền trong tay chỉ có vài vạn tệ thôi. Em làm việc sinh hoạt khá tiết kiệm nên dành dụm được khoảng 10 vạn tệ. Cộng cả hai khoản mới chỉ trả được một nửa. Em có bảo đứa em trai ra ngoài kiếm việc, tự mình gánh một nửa nợ còn lại. Cu cậu không đồng ý, muốn cả nhà gánh hết giúp em ấy, thậm chí lấy cái ch.ết ra để đe dọa nói mọi người không quan tâm em ấy, thấy ch.ết không cứu, vậy thì sống làm gì nữa. Hiện giờ em và bố mẹ rất bối rối, sợ nếu gánh thay hết, tương lai em nó mang nợ lớn hơn về thì sao. Nhưng cũng lo nếu không giúp nó trả hết, lỡ nó làm ra chuyện gì ng.u xuẩn, cả nhà không chịu đựng nổi. Theo chị em nên làm như thế nào?
Thực ra tôi sợ nhất là gặp phải những tình huống xin giúp đỡ như thế này, bởi người đọc thường sẽ đẩy hết khó khăn nguy hiểm lên tôi. Nếu tôi nói để cậu em tự mình gánh n.ợ, sau đó bị ai đó đánh chớt thì cả nhà bạn lại trách tôi. Tôi thật sự không muốn giẫm phải đống mìn này.
Nếu tôi nói mọi người là người một nhà nên giúp em nó trả hết nợ, sau đó cậu em lại được đằng chân lân đằng đầu, nợ càng ngày càng lớn thì mọi người lại trách tôi, nói tôi đưa ra ý kiến chóa má gì thế này.
Thành ra tôi bây giờ phải cẩn thận, trong tình huống bình thường sẽ không cho thêm ý kiến.
Nếu mọi người hay đọc văn của tôi chắc cũng rõ tam quan và tính cách của tôi, đại khái cũng sẽ biết được tôi đưa ra lựa chọn như thế nào.
Tôi sẽ kể cho mọi người nghe chuyện của bố tôi vậy.
Bố tôi rất thích chơi đấu địa chủ. Những năm tháng trưởng thành của tôi, lúc cần sự quan tâm của bố nhất thì ông lại bận rộn chơi đấu địa chủ, thế nên từ nhỏ tôi đặc biệt ghét cờ bạc, căm thù tới tận xương tủy. Mỗi lần tôi thấy ai đó đam mê chơi mạt chược hay đấu địa chủ mà bỏ rơi con cái, tôi đều muốn có một hi vọng mãnh liệt: Ước gì bọn họ bị bắt hết đi.
Sau này khi tôi tốt nghiệp đại học, cuối cùng cũng có thể tự kiếm tiền nuôi mình. Vào tết năm đó, bố tôi máu lên đầu thua tận vài vạn tệ. Bố về nhà không dám nói, là người ta gọi điện thoại tới tôi mới biết được.
Bố không nói gì, tôi vờ như cái gì cũng không biết. Sau đó ông hỏi thăm dò:
“Nếu giờ bố nợ tiền bên ngoài, người ta tìm đến tận nơi chặt chém, con có cứu bố không?”
Tôi nói: “Để người ta làm thế đi, sau đó bố cứ nằm trên giường bệnh, con tìm một bảo mẫu chăm sóc bố, cũng coi như tận hiếu”.
Bố tôi đột nhiên cao giọng: “Mày vô tâm thế? Người ta tới ch.ặt ch.ém bố mày, mày thấy vậy không cứu?”
Tôi bình thản đáp:
“Ai nói con không giúp bố, con chính là giúp bố đó mà. Nếu bố nợ 8 vạn, 10 vạn con có thể trả được. Vì bố muốn gỡ gạc lại, lần sau bố sẽ vác về vài chục vạn tiền nợ. Vài chục vạn, con cắn răng cũng trả được. Sau đó bố sẽ vay vài trăm vạn, tới một ngày con chẳng trả được nữa.
Lúc bố nợ 8, 10 vạn, con không trả thay bố, người ta cùng lắm chặt đứt một ngón tay, bố nhận được bài học sẽ không dám đánh bạc nữa. Nhưng nếu giờ bố nợ người ta 80, 100 vạn có khi mất cả m.ạng như chơi, lúc đó con không trả được thay bố, thế bố không cần mạng ạ.
Vậy bố xem mất một ngón tốt hay mất m.ạng tốt hơn?
Con thấy bố nên cảm động vì có đứa con biết nhìn đại cục, hiếu thuận lại nghĩ chu đáo. Thêm nữa, nếu bố bị chặt chém thật thì con đâu phải không chăm bố, con trả tiền thuê người chăm bố mà!”.
Bố lại hỏi tôi: “Thế lúc tôi ốm yếu thì sao? Chị không giúp tôi à?”.
Tôi đáp: Bệnh tật là chuyện khác, chỉ cần con có tiền ắt sẽ chữa trị cho bố, bao nhiêu tiền cũng phải chữa khỏi.
Sau đó bố tôi không lên tiếng nữa, tôi vờ hỏi bố nợ tiền đ.ánh b.ạc bên ngoài ạ? Con nói trước cho bố đấy, dù con có trăm tỷ chỉ cần là tiền đánh bạc một xu con cũng không trả, đây là nguyên tắc của con.
Bố tôi lập tức phủ định, nói không phải.
Trong những năm đó, bố tôi đổi dùng thuốc lá rẻ hơn. Tôi thỉnh thoảng đưa cho bố ít tiền tiêu vặt, thường vừa đưa đã hết. Tôi cũng không vạch trần, dõi xem bố tôi nghĩ cách gom tiền.
Chắc cũng khoảng 2-3 năm gì đó, bố tôi gần như trả được hết nợ. Đương nhiên tới bây giờ ông vẫn không chịu thừa nhận. Điều thay đổi lớn nhất là từ sau lần đó, bố tôi cai hẳn, tôi rất bất ngờ nhưng cũng không nói gì.
Đây là chuyện đã xảy ra mấy năm về trước, hiện giờ bố tôi ra sao?
Hằng ngày ông sẽ làm việc nhà, mỗi ngày gọi điện cho tôi hỏi tôi có bận rộn hay không, có cần ông qua đóng hàng giúp không. Mỗi tối vào khung giờ cố định đều gọi điện qua trò chuyện với Linh Bảo. Tuy rằng ông cháu tự nói tự nghe, chẳng ai hiểu bên kia nói gì nhưng trò chuyện cũng khá lâu.
Cuối tuần, ông sẽ gọi điện cho chúng tôi trước hỏi xem chúng tôi có thời gian về ăn cơm không. Nếu có ông sẽ chuẩn bị mấy món chúng tôi thích ăn. Tới giờ, bố tôi chẳng khác nào một người cha tận tụy chăm lo cho con cái cả.
![\"\"](\"https://thienthanh.blog/wp-content/uploads/2022/12/pexels-leeloo-thefirst-5802159.jpg?w=1024\")
Image: Leeloo Thefirst
Chồng nói với tôi:
“Thực ra anh khá phục em đấy, không lên quan tới tài năng viết văn hay khả năng kinh doanh của em mà là cách em xử lý các mối quan hệ rất tỉnh táo. Em dựa vào chính sức lực của mình để thay đổi số phận của cả nhà và khiến mọi người trong nhà đều có thể phát triển độc lập.
Nhìn lại đoạn đường đã đi trong những năm vừa qua, cảm ngộ lớn nhất trong tôi chính là việc làm người cần có nguyên tắc và có giới hạn.
Em trai vì sao có gan dám đánh bạc? Bởi vì cu cậu biết chắc rằng bố mẹ và chị gái mình sẽ gánh vác hộ mình. Có lẽ từ rất sớm mọi người trong nhà đã cho cu cậu cảm giác này.
Trên thực tế, cu cậu không nhận định sai. Thấy cô gái bối rối khó xử xin giúp đỡ cũng có thể biết trong lòng cô ấy đã loạn cào cào đến mức nào.
Có nguyên tắc và giới hạn chính là không thỏa hiệp vì bất cứ ai hay bất cứ việc nào.
Tôi nhớ trước đây không lâu có cô gái hỏi tôi, giới hạn của cô ấy là việc đàn ông ngoại tình. Kết quả, chồng cô ấy ngoại tình thật, cô một lần lại một lần tha thứ cho chồng, hỏi tôi tại sao chồng không biết trân trọng?
Tôi nói giới hạn của em không phải là ngoại tình, mà căn bản em chẳng có giới hạn. Chính bởi vì em không có giới hạn của bản thân nên chồng em mới được đà lấn tới đấy chứ?
Vì sao có nhiều người nghiện đánh bạc đến thế? Bởi vì họ biết sẽ luôn có người giúp họ thu dọn đại cục.
Vì sao có người ngoại tình hết lần này tới lần khác? Bởi vì họ biết vợ sẽ tha thứ cho mình.
Những người phụ nữ sống cuộc đời rối rắm đều có bệnh chứng như thế này:
“Luôn cho rằng mình là người mềm lòng, nặng tình nhưng chẳng qua không chịu nhìn rõ bản thân mà thôi. Hoặc có thể nói, họ là người tâm lý yếu đuối, không dám gánh vác hậu quả từ việc từ chối những yêu cầu vô lý”.
Phụ nữ vừa oán giận, vừa phải thu dọn hậu quả là ngốc nghếch nhất, bất hạnh nhất.
Phụ nữ hạnh phúc cần có nội tâm cứng rắn một chút. Với bản thân hay với người khác cũng vậy, nghiêm khắc với bản thân là tấm lá chắn bảo vệ chính mình tốt nhất.
Nếu gặp người không phù hợp, dù có phải đau lòng cũng phải quyết liệt chấm dứt, dù trong lòng có vô số tiếng nói tha thứ cho họ, bỏ qua cho họ vẫn quyết tâm cắt đứt.
Cứng rắn với người khác ngược ra lại bảo vệ chính họ, ví dụ việc cờ bạc chẳng hạn.
Những năm nay tôi đã chứng kiến rất nhiều ví dụ như thế. Người mà cả nhà đứng ra thu dọn hậu quả, chẳng qua bao lâu lại báo về số nợ lớn hơn. Người mà cả nhà quyết không gánh hộ, số đông lại cải tà quy chính. Từ trước tới giờ tôi chưa từng thấy nhà nào con cái cờ bạc sau khi bố mẹ trả cho xong lại đột nhiên tỉnh ngộ cả. Hoặc, có thể những gì tôi được chứng kiến có hạn, nên chưa từng thấy trường hợp nào như thế.
Vãn Tình: Tác giả có lượng sách bán chạy lên tới trăm vạn, biên kịch, chủ sáng lập ngọc trai Vân Ý Hiên, chuyên ngành phụ nữ tự thân độc lập trưởng thành với quan điểm trưởng thành quan trọng hơn kinh doanh. Tác phẩm tiêu biểu \”Bạn đắt giá bao nhiêu\”, sách mới phát hành \”Không sợ chậm chỉ sợ dừng\” (đang bán chạy). Tài khoản công chúng: 倾我们所能去生活 (Wechat)，微博@晚情的小窝 (Weibo)
