Vãn Tình – Vợ chồng Hạnh Phúc Ít Nhiều Phải Cứng Rắn Với Họ Hàng

Tác giả (作者）: Vãn Tình (晚情)

Người dịch (译者）：Thanya

Mấy hôm nay, chuyện vợ chồng con gái của chị em tốt của mẹ tôi nháo nhác tới mức ai cũng biết. Nghe nói con rể đã bỏ nhà đi hai tháng nay, nói sao cũng không về. Mẹ vợ đi tới đâu cũng mắng con rể vô l.ại, có nhà mà không về, bỏ mặc con cái.

Lúc có hai mẹ con, mẹ tôi bày tỏ: “Khiếp nhà họ ầm ĩ như thế lỗi phần lớn chẳng do bác ấy à. Con gái đã kết hôn rồi mà ngày nào cũng muốn tham gia chuyện nhà chúng nó. Bác ấy hay lắm chuyện, có thằng rể nào chịu được mẹ vợ suốt ngày càm ràm đâu”. Tôi không nhịn được nói: “Chớ nói bác ấy, mẹ với bác chơi được với nhau chẳng phải tính cách giống nhau hay sao. Năm đó mẹ chẳng muốn làm như thế còn gì”.

Mẹ bực, nói: “Mẹ làm cái gì, chẳng phải mày vẫn nhàn nhã ung dung đấy à?”

“Đó là vì con không cho mẹ cơ hội đó mà”.

Nhớ lại mấy chuyện cũ, mẹ tôi tức mình nói: “Vậy nên, Vân Vân (con gái của bà bác kia) còn nghe lời hơn mày nhiều, gì cũng nghe mẹ nó. Người không nghe lời người lớn như mày được mấy ai?”

Tôi bình thản đáp: “Con mà nghe lời như em nó thì người ly hôn hôm nay là con rồi”.

Một lúc sau, mẹ tôi đành tiếp lời: “Tới giờ nghĩ lại mẹ mới thấy mày nói đúng. Con cái kết hôn, bố mẹ cứ nhúng tay vào, nhúng càng sâu thì mười cặp chắc tới tám cặp ly hôn”. Tôi cảm giác mẹ tôi thực sự nghĩ như vậy. Mấy năm gần đây, mấy chị em chơi cùng mẹ tôi cứ nhúng mũi vào chuyện nhà của con cái thì không dưới 5 cặp ly hôn rồi. Tôi nghĩ, chuyện này coi như cũng cảnh tỉnh được mẹ tôi.

Hồi mới đầu, mẹ tôi cũng thăm dò kiểm soát can thiệp suy nghĩ của tôi ghê lắm, chẳng hề kém cạnh với mấy người bạn của mẹ tôi đâu. Thậm chí có lúc tôi từng nghĩ, có phải để ý kiểm soát con cái mình là bản năng của cha mẹ hay không cơ.

---

Mấy hôm trước, một cô gái tìm tôi xin giúp đỡ. Cô gái nói sau khi kết hôn, bố mẹ một mực muốn sống cùng vợ chồng mà trước đó hai vợ chồng đã thống nhất ở riêng. Khi nào bố mẹ già, thực sự cần con cái ở bên chăm sóc thì tới lúc đó sẽ xem xét ở cùng. Thế là mẹ cô liền mắng cô bất hiếu, mới cưới mà đã muốn bỏ bố mẹ, đồ trời đánh. Cô ngăn không nổi bố mẹ liền đồng ý ở chung.

Sau khi bố mẹ dọn vào ở, từ đó cuộc sống hôn nhân trượt dài không phanh. Bố mẹ cô vừa nghỉ hưu, cả ngày không có gì làm liền biến việc kiểm soát cuộc sống vợ chồng cô ấy trở thành công việc lớn nhất của họ. Từ việc nhỏ như hôm nay ăn gì, chi tiêu hàng ngày ra sao, lớn thì từ việc đi du lịch, thu nhập thế nào…mọi việc đều qua tay bố mẹ. Thậm chí bố mẹ còn bắt vợ chồng nộp thẻ lương với lý do vợ chồng trẻ hay lãng phí tiền bạc, bố mẹ không phải cầm tiền các con, chỉ thay các con giữ tiền, giúp các con tiết kiệm được nhiều hơn.

Chồng cô ấy không thoải mái với đề nghị này, kiên quyết từ chối. Thế là, bố mẹ cô ấy nói đàn ông gì có cái thẻ lương mà cũng phải kín bưng, nói chồng con hai lòng rồi, phải đề phòng. Mà chồng đã sớm chán ngán tận cổ bố mẹ vợ. Anh nói với cô, nếu em không đưa bố mẹ em đi thì anh đi.

Cô ấy rất băn khoăn, hỏi tôi chuyện đến mức này nên xử lý như thế nào?

Tôi nói thẳng, tôi sẽ không bao giờ gặp phải loại chuyện như thế này. Đầu tiên, nếu tôi biết bố mẹ mình có tính cách như vậy sẽ không bao giờ đón họ qua ở chung. Thứ hai, dù tôi có đón bố mẹ qua ở cùng, nếu tôi thấy bố mẹ can thiệp vào quá nhiều chuyện trong nhà mình liền lập tức đưa bố mẹ về, không để họ ầm ĩ tới mức từ mặt nhau.

Cô gái bày tỏ thái độ ngưỡng mộ, nói vì bố mẹ chị tốt nên chị mới không dính phải phiền phức như thế này. Cái kiểu ngưỡng mộ này, tôi chỉ có thể nói: vì cô không hiểu nhà tôi như thế nào thôi.

Ảnh: Alexandra Haynak

Lúc nhỏ tôi được ông bà nội và hai cô nuôi lớn, thêm cả bố mẹ tôi vào, có thể tưởng tượng được người muốn can thiệp vào cuộc sống của tôi là cả hẳn một gia tộc. Ví như chuyện kết hôn của tôi, thậm chí chưa cần tôi phát biểu ý kiến thì người nhà tôi đã loạn cào cào cả lên. Người muốn làm thế này, người muốn làm thế kia, người này nói người kia quá lạc hậu rồi, người kia chê người này tôi chưa cổ hủ bằng chị. Kết quả, từng người tìm tới tôi thuyết phục tôi làm theo ý kiến của họ. Tôi chỉ chốt một câu: “Hôn nhân của con con làm chủ, mọi người muốn làm thế nào thì làm!”.

Thực ra từ nhỏ tới lớn mọi người đều kiểm soát tôi rất chặt. Nhỏ từ việc nay ăn gì mặc gì tới việc lớn như chi tiêu đầu tư ra sao. Ai ai cũng muốn can thiệp vào chuyện của tôi, nhưng tôi chưa từng để họ có cơ hội nào. Tôi cảm thấy rất khó hiểu, rõ ràng họ chưa từng thành công lần nào, vì sao lại vẫn kiến trì muốn can thiệp vào chuyện của tôi như vậy.

Thấy tôi không nghe theo họ, bọn họ liền tức giận. Vốn dĩ mấy người đang cãi nhau liền đoàn kết lại gây sức ép lên tôi, muốn tôi phải làm theo phong tục quê nhà.

Tôi từ trước đã không thích phong tục quê mình. Tóm lại cũng chỉ có tiêu tiền, tiêu tiền, lại tiêu tiền. Khoe của, khoe của, lại khoe của. Dù có hay không có tiền đều tận lực hoang phí trong khả năng có thể. Lễ nghi phiền phức ở chỗ tôi nhiều tới mức hoa cả mắt. Ngày trước, chỗ tôi tổ chức hôn lễ có thể khiến hai nhà tiêu sạch tiền tiết kiệm, có khi còn phải vay nợ thêm. Sau đó, từ ngày thứ hai trở đi, vợ chồng mới cưới sẽ ở cùng bố mẹ mà từ từ trả nợ. Tình huống như thế này được coi là chuẩn mực từ khi tôi còn nhỏ. Lúc đó tôi nghĩ mãi không thông, không có tiền thì tổ chức đơn giản một tí. Vì sao nhà không có tiền lại phải chạy vạy khắp nơi vay tiền cưới xin, việc gì phải vất vả như thế?

Mọi người trong nhà bảo, cả đời người chỉ cưới xin có một lần đương nhiên sẽ muốn làm lớn ăn to cho có thể diện. Những thứ này trở thành những thứ tôi ghét cay ghét đắng khi trưởng thành, nhưng mọi người trong nhà vừa yêu vừa hận phong tục này. Họ vừa oán thán sao nhiều thủ tục như thế, nhưng cũng vừa muốn làm hết một lượt. Tôi không đồng ý. Người nhà tôi gạt phắt đi nói chồng con/cháu có phải không có tiền đâu, sao mà không đồng ý.

Tôi không tranh luận với họ, chỉ tỏ thái độ: Sau khi trưởng thành, việc của con/cháu để con/cháu làm chủ, bố mẹ cô chú có thể đưa ý kiến, nhưng nghe theo hay không thì con/cháu quyết định. Mọi người muốn làm như thế nào, con/cháu không ngăn cản được. Nhưng một, cháu sẽ không ném tiền qua cửa sổ để mọi người phải xót của, hai, vợ chồng cháu không có biểu diễn màu mè gì đâu, mọi người muốn làm sao thì làm.

Mẹ tôi lúc đó tức tím người, nói: “Mất sạch mặt mũi vì mày, quả phụ kết hôn còn có thể diện hơn mày”.

Tôi đáp trả: “Con làm sao khiến mẹ mất mặt được, con có phạm tội phạm pháp, hay ngoại tình bị bắt quả tang hay sao?”. Có thể có người nói, tại sao tôi không hiếu thuận, sao lại nói chuyện với người lớn như thế! Tôi chỉ có thể nói, bài viết này không dành cho các bạn hiếu thuận ngoan ngoãn, các bạn cứ về làm theo lời phụ huynh nhà bạn là được.

Trong trường hợp quan hệ họ hàng tốt đẹp ổn định, con cái hiếu thuận với ông bà cha mẹ là lẽ tự nhiên. Nếu bậc ông bà cha chú hành xử thấu tình đạt lý, chỉ cần bạn phát biểu suy nghĩ của mình, bọn họ sẽ tôn trọng bạn, không ai bày tỏ thái độ gay gắt với bạn. Nhưng thực tế thì có rất nhiều con cái đã quả quyết muốn tự mình đưa ý kiến, nhưng bậc lão thành tâm tâm niệm niệm muốn nhúng tay vào chuyện của con cái. Thậm chí ngay cả khi con cái đã ý kiến bố mẹ rất nhiều lần nhưng bậc trưởng bối vẫn cứ cố chấp. Bạn không cứng thì không được. Lúc cần thiết có khi phải tạm thời cắt đứt quan hệ họ hàng thì mới làm được việc của mình. Ở nhà tôi bình thường sẽ như vậy. Có đợt, cả nửa năm liền, hễ có cơ hội gì họ liền bắt đầu tẩy não tôi. Chồng tôi không tham gia, nhưng cũng chịu không nổi nói với tôi: “Hay là cứ làm theo lời người lớn bảo đi, dù sao chúng ta cũng không thiếu chút tiền này!”.

Tôi nói đây không phải vấn đề tiền nong mà là việc từ nay chúng ta có thể sống cuộc đời mình tự quyết hay không. Anh có chắc họ chỉ can thiệp vào mỗi chuyện kết hôn này sao? Nếu như thỏa hiệp chuyện này, lần tới chuyện khác sẽ là bao giờ sinh con, chăm con như thế nào. Anh nhượng bộ một lần, thì anh phải chuẩn bị cho việc thỏa hiệp cả đời đó!

Anh chồng lo lắng hỏi: “Người lớn trong nhà nhiều như vậy, em chống lại nổi không?”.

Tôi nói: “Em đã muốn làm chuyện gì thì không ai có thể ngăn được. Nếu em đã không muốn làm chuyện gì thì không ai có thể ép em được”.

Thấy tôi kiên quyết như vậy, người lớn trong nhà dù có nói kháy chửi mát ra sao, vẫn không thể làm gì được tôi.

Chuyện thứ hai là chuyện mua nhà. Lúc tôi mua nhà không nói với mọi người trong nhà vì tôi quá hiểu họ. Chỉ cần nói ra là lại mỗi người một ý, ai cũng khăng khăng mình đúng. Tôi mua nhà trước khi kết hôn, vì vậy khi về nhà lấy sổ hộ khẩu mới thông báo cho họ biết. Y như rằng lại đủ kiểu xoi mói bắt bẻ, chê ỏng chê eo, nhiệt tình chỉ bảo nên mua chỗ này chỗ nọ, mà thực tế là: Bất động sản mà tôi mua sau trở thành trung tâm mới nổi, đông đúc nhộn nhịp. Còn mấy căn họ ưng ý tới bây giờ vẫn chưa bán hết, trong đó có hai căn nhà đầu tư ôm tiền chạy mất.

Thế mà họ vẫn cho rằng chẳng qua là do số tôi may mà thôi.

Chuyện thứ ba là chuyện xảy ra sau khi kết hôn. Phòng ốc trang trí sắp xong, họ bắt đầu nhộn nhịp tới thăm nhà. Người thì muốn tới nhà tôi dạy tôi làm cái này, người muốn tới nhà dạy tôi làm cái nọ. Tóm lại, những thứ họ muốn tôi làm đều là những thứ đúng đắn cần thiết, còn những thứ tôi muốn làm thì đều là sai lầm, thậm chí còn là một sai lầm tệ lại.

Đương nhiên tôi vân giữ vững lập trường của mình, kiên quyết từ chối ý kiến của họ.

Lúc đó trong nhà vô cùng căng thẳng. Qua vài chuyện xảy ra như vậy, họ đều hiểu ra: Tôi không phải là đứa con đứa cháu dễ bảo dễ quản. Thế là họ bớt can thiệp vào chuyện của tôi, dần chuyển qua quản chuyện mấy đứa em tôi. Tới giờ, hễ chúng tôi gặp mặt, em tôi liền than vãn việc họ nhúng tay chỉ trỏ vào.

Hôm qua, mẹ đột nhiên nói vói tôi: “Thực ra con cái nên có chủ kiến riêng mới tốt. Con làm đúng đấy, giờ mẹ không can thiệp vào chuyện của con, thỉnh thoảng cho mẹ ít tiền đáng mạt chược là được, cả nhà cùng vui!

---

Vài hôm trước, cô tôi gọi qua: “Mày cố vấn cho cô vụ này, cho cô ý kiến xem”. Mới đây thôi, mọi người trong nhà mới bình đẳng độc lập được với nhau. Tôi rất hài lòng với hoàn cảnh hiện nay, nhưng đó là điều mà tôi phải nỗ lực rất, rất lâu mới làm được.

Nhiều người thấy thương cảm cho tôi, tôi cũng không thích bị bố mẹ quản chế như vậy. Dù sao họ cũng là bố mẹ thân sinh ra rồi, chữ hiếu khó tròn mà!

Tôi thấy có quá nhiều người bị chữ “hiếu” này tẩy não. Kể cả truyền thống cũng không có điều này: Phận con cái chuyện gì cũng phải nghe theo cha mẹ. Chẳng qua là người đời sau lấy nó để ép buộc, kiểm soát, gây áp lực lên con cái, nhưng nhiều người lại bị tẩy não triệt để. Thông thường những đứa con bị “ngu hiếu” thường sẽ không có tư duy độc lập và tầm nhìn dài hạn như người bình thường, chuyện gì cũng phải hỏi ý kiến cha mẹ. Nhìn thì có vẻ là hiếu thuận nhưng chỉ vì sự thiếu chủ kiến độc lập của bạn mà khiến cuộc sống của mình rối tung lộn xộn, lúc đấy bạn khiến bố mẹ phải lo lắng mới là bất hiếu. Bạn trách bố mẹ là người phá vỡ hạnh phúc của bạn mới là điều bất hiếu lớn nhất.

Hiếu thảo thực sự là bạn có thể sống tốt cuộc đời của mình, giúp đỡ được cha mẹ, tôn trọng cuộc sống của họ, chứ không phải để cha mẹ lo lắng cho cuộc đời mình.

Tôi nghĩ bố mẹ thường mong muốn con cái mình có một cuộc sống hạnh phúc. Nhưng nếu bạn dù không có nghe theo lời họ nhưng vẫn có cuộc sống đầy đủ hạnh phúc, mà bố mẹ bạn không hài lòng thì vấn đề không nằm ở bạn mà ở bố mẹ bạn. Đối với họ, việc kiểm soát bạn còn quan trọng hơn hạnh phúc của bạn. Vậy thì, họ không yêu bạn nhiều lắm đâu, bạn không cần phải mang chữ “hiếu thuận” ra để trói buộc bản thân.

Những đứa con rơi vào bẫy kiểm soát của cha mẹ về cơ bản thường thiếu năng lực giải quyết vấn đề. Dù không thoải mái, họ cũng không chủ động tháo gỡ rắc rối. Hễ nghĩ tới việc đó nội tâm liền dậy sóng, liền chùn bước, họ ngây thơ nghĩ rằng sự việc này rồi cũng trôi qua. Điều này là lý do vì sao nhiều lúc khi tôi đưa ra ý kiến hợp lý rõ ràng thì lại nhận về mấy câu nghi hoặc kiểu “Đưa bố mẹ về? Làm vậy không có hiếu lắm nhỉ? Từ chối bố mẹ? Thế họ sẽ bị tổn thương lắm!”.

Mỗi lần nghe được những lời đáp trả như vậy, tôi liền câm nín. Cái gì cũng muốn mà không muốn hy sinh cái gì, chuyện tốt đều từ trên trời rơi xuống được chắc? Ví dụ nếu chúng ta bị lở loét, đi bệnh viện chữa thì chẳng phải chịu đau một chút hay sao? Nếu bạn không muốn chữa, nó sẽ thối rữa, sau đó lan ra các vùng khác, thậm chí còn có khả năng phải cắt bỏ.

Vấn đề trong cuộc sống này cũng vận hành theo quy luật như vậy.

Vì thế đừng nói bố mẹ bạn can thiệp vào chuyện này chuyện nọ của bạn, bạn bất đắc dĩ như này như nọ. Cuộc đời sinh ra vốn chẳng phải hoàn hảo từ đầu, mỗi một chuyện tốt đẹp cần rất nhiều nỗ lực đằng sau. Dù cho bố mẹ khiến cuộc sống của bạn rối tinh rối mù, khiến cuộc sống hôn nhân của bạn rơi vào nguy hiểm, xin hãy nhớ một câu: Đó là do bạn cho phép!

Bạn không có nội tâm cứng rắn, không tự tin độc lập, không có dũng cảm cắt đứt thì đừng trách vì sao bố mẹ bạn can thiệp vào cuộc sống của bạn quá nhiều. Bố mẹ sẽ chỉ nhúng tay vào chuyện của đứa con nào? Là đứa con không độc lập về kinh tế, quen thói dựa dẫm, không đủ bản lĩnh. Ngược lại, những đứa con có bản lĩnh thì thường bố mẹ sẽ quay qua nghe lời chúng.

Ở Trung Quốc, bố mẹ họ hàng thường thiếu ý thức về “giới hạn”. Điều họ không hiểu nhất chính là làm sao có thể tôn trọng cuộc sống con cái sau khi trưởng thành.

Vì vậy, cặp vợ chồng nào muốn hạnh phúc thì ít nhiều đều phải “đoạn tuyệt” với bố mẹ họ hàng. “Đoạn tuyệt” không có nghĩa là vô tình vô nghĩa với họ mà tỉnh táo về giới hạn bản thân và gia đình của mình. Nếu vượt qua nguyên tắc và giới hạn, phải dứt khoát cứng rắn. Chỉ có làm như vậy mới có thể bảo vệ được gia đình nhỏ của bạn. Làm như vậy không phải là ích kỷ, mà là biết sắp xếp ưu tiên để đôi bên cùng có lợi về sau.

---

Vãn Tình: Tác giả có lượng sách bán chạy lên tới trăm vạn, biên kịch, chủ sáng lập ngọc trai Vân Ý Hiên, chuyên ngành phụ nữ tự thân độc lập trưởng thành với quan điểm trưởng thành quan trọng hơn kinh doanh. Tác phẩm tiêu biểu \”Bạn đắt giá bao nhiêu\”, sách mới phát hành \”Không sợ chậm chỉ sợ dừng\” (đang bán chạy). Tài khoản công chúng: 倾我们所能去生活 (Wechat)，微博@晚情的小窝 (Weibo)

Nguồn